Kanada, çocukların sosyal medya kullanımı ve yapay zeka sohbet botları için kapsamlı yeni kurallar getirmeye hazırlanıyor. Hükümetin parlamentoya sunduğu dijital güvenlik tasarısı, 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya platformlarına erişimini yasaklamayı hedefliyor. Ancak belirli güvenlik standartlarını karşılayan platformlar için bazı istisnalar öngörülüyor. Tasarı, Avustralya’nın gençlere yönelik sosyal medya yasağını yürürlüğe koymasından aylar sonra geldi. Avustralya, 16 yaş altı çocuklara sosyal medya yasağı getiren ilk ülke olmuştu. YAPAY ZEKA DA KAPSANIYOR Kanada’nın tasarısı yalnızca sosyal medya platformlarıyla sınırlı değil. Yapay zeka sohbet botları için de güvenlik standartları oluşturulması planlanıyor. Bu kapsamda yeni bir dijital düzenleyici kurum kurulacak. Kurumun görevi, platformlar ve yapay zeka hizmetleri için güvenlik kuralları belirlemek olacak. Düzenlemeye uymayan şirketler, küresel gelirlerinin yüzde 3’ü ya da 10 milyon Kanada dolarına kadar para cezasıyla karşı karşıya kalabilecek. Ceza tutarında daha yüksek olan seçenek uygulanacak. ÇOCUK GELİŞİMİ VURGUSU Kanada Kimlik ve Kültür Bakanı Marc Miller, sosyal medya platformları ve yapay zeka sohbet botlarının dikkati yakalamak için tasarlandığını söyledi. Miller, bu hizmetlerin sağlıklı çocuk gelişimini desteklemediğini, birçok genç Kanadalı için kaygı, izolasyon, depresyon ve başka ruh sağlığı sorunlarının kaynağı haline geldiğini belirtti. Bakan, yeni düzenlemenin gençler için daha güvenli bir çevrim içi ortam oluşturmayı ve çocukların yüz yüze bağlantılar kurmasına, arkadaşlıklarını geliştirmesine, okula odaklanmasına ve gerçek dünya becerileri kazanmasına yardımcı olmayı amaçladığını ifade etti. OPENAI DAVASI GÜNDEMDE Tasarının parlamentoya sunulması, Kanada’da büyük yankı uyandıran bir davadan haftalar sonra gerçekleşti. Ülkedeki en ağır toplu saldırılardan birinden etkilenen aileler, OpenAI’ye dava açmıştı. Aileler, saldırganın ChatGPT üzerinden saldırıyı planladığını ve şirketin bunu bildiği halde polisi uyarmadığını iddia etmişti. OpenAI ise haberde yer alan yorum talebine hemen yanıt vermedi. Bu dava, yapay zeka sohbet botlarının yalnızca bilgi üretme aracı olarak değil, güvenlik açısından da düzenlenmesi gereken sistemler olarak ele alınması gerektiği tartışmasını büyüttü. ŞİRKETLERDEN İLK YANIT YouTube’un sahibi Google, federal hükümetle çalışmaya hazır olduklarını açıkladı. Şirket, tüm platformlar için daha yüksek güvenlik standartları oluşturulmasını desteklediğini belirtti. Google sözcüsü, bu standartların ebeveynlere çocukları için daha güvenli çevrim içi deneyimler seçme konusunda güven ve kontrol sağlayabileceğini söyledi. Facebook ve Instagram’ın sahibi Meta da yasa tasarısının ayrıntılarını değerlendirdiğini açıkladı. Şirket, yasa koyucular gibi gençler için güvenli ve olumlu çevrim içi deneyimler istediklerini ifade etti. X ve Snapchat ise yorum taleplerine yanıt vermedi. AVRUPA DA TARTIŞIYOR Çocukların sosyal medya kullanımı yalnızca Kanada’nın gündeminde değil. Fransa, Danimarka ve Polonya da çocuklara yönelik sosyal medya kurallarını sıkılaştırmayı değerlendiriyor. Yunanistan ise Nisan ayında, Ocak 2027’den itibaren 15 yaş altındaki çocukların erişimini yasaklayacağını duyurmuştu. Avustralya’da ise yasa yürürlüğe girdikten sonra sosyal medya şirketleri yaklaşık 5 milyon genç kullanıcının hesabını devre dışı bıraktı. DAHA GENİŞ KAPSAMLI Toronto Üniversitesi’nden teknoloji ve gizlilik alanında çalışan Doç. Dr. Brett Caraway, Kanada’nın önerisinin Avustralya’daki yasadan daha kapsamlı olduğunu söyledi. Caraway’e göre Avustralya modeli daha çok çocukların sosyal medya ekosistemine erişimini kısıtlamaya odaklanıyor. Kanada’nın yaklaşımı ise platformların yükümlülüklerini artırarak sosyal medya ekosistemini çocuklar için daha güvenli hale getirmeyi amaçlıyor. Ayrıca yapay zeka sohbet botlarını da kapsaması nedeniyle daha geniş bir düzenleme olarak öne çıkıyor. YASALAŞMASI ZAMAN ALABİLİR Kanadalı yetkililere göre tasarının yasalaşması bir yılı bulabilir. Tasarı kabul edilirse, yeni dijital düzenleyici kurumun kurulması için de yaklaşık 18 aylık bir süre gerekebilir. Kanada Başbakanı Mark Carney’nin parlamentoda dar bir çoğunluğa sahip olması ve yaz tatili döneminin yaklaşması, sürecin zamanlamasını önemli hale getiriyor. Yine de tasarı, çocukların dijital platformlarda korunmasına yönelik küresel tartışmanın giderek hızlandığını gösteriyor.